Útflutningsverðmæti sjávarafurða nam 27,6 milljörðum króna í janúar. Það er um 5% samdráttur í krónum talið frá sama mánuði í fyrra. Samdrátturinn er minni í erlendri mynt, eða 3%, þar sem gengi krónunnar var að jafnaði rúmlega 2% sterkara nú í janúar en fyrir ári. Samdráttinn má fyrst og fremst rekja til minni útflutnings í magni, en verðhækkanir á helstu afurðaflokkum vógu talsvert á móti.
Útflutningsverðmæti botnfiskafurða jókst um tæp 5% milli ára á föstu gengi. Þar af jókst verðmæti þorsks um 6% og ýsu um 15%, þrátt fyrir talsverðan samdrátt í magni. Í tonnum talið dróst útflutningur þorsks saman um 13% og ýsu um 21% milli ára.
Útflutningsverðmæti annarra tegundahópa dróst hins vegar saman milli ára. Verðmæti flatfisks dróst saman um 14% á föstu gengi, að stærstum hluta vegna grálúðu. Verðmæti uppsjávartegunda dróst saman um tæp 13%, sem má einkum rekja til samdráttar í útflutningsverðmæti síldar og loðnu. Þá dróst útflutningsverðmæti skelfisks saman um 60%, einkum vegna rækju.
Fiskur fyrirferðarmikill í útflutningi í janúar
Eins og fjallað var um á Radarnum í vikunni nam útflutningsverðmæti eldisafurða rúmlega 10 milljörðum króna í janúar. Þar að auki nam útflutningsverðmæti fiskmetis – niðursoðinna og annarra fullunninna fiskafurða – um 0,7 milljörðum króna. Hér á landi flokkast slíkar afurðir ekki með hefðbundnum sjávar- eða eldisafurðum í útflutningstölum, heldur undir iðnaðarvörur.
Samanlagt nam útflutningsverðmæti sjávar- og eldisafurða, að meðtöldu fiskmeti, 38,4 milljörðum króna. Það er rúmlega 4% aukning á föstu gengi frá sama mánuði í fyrra og má fyrst og fremst rekja til verulegrar aukningar á útflutningsverðmæti eldisafurða. Hlutur sjávar- og eldisafurða af heildarverðmæti vöruútflutnings í janúar nam 53%, samanborið við 41% á sama tíma í fyrra.
Aukið vægi fiskafurða í útflutningi skýrist þó ekki eingöngu af auknum verðmætum eldisafurða. Verðmæti annars vöruútflutnings dróst saman um 35% milli ára á föstu gengi, en þar vóg þungt verulegur samdráttur í útflutningsverðmæti áls og álafurða, eins og sést á myndinni hér fyrir neðan.
Fiskur vóg því þungt í útflutningstölum fyrsta mánuð ársins á sama tíma og aðrir stórir útflutningsliðir drógust saman. Fiskur hefur vissulega um langt skeið verið ein helsta stoð gjaldeyrisöflunar þjóðarbúsins, þar sem fjölbreytileiki og sveigjanleiki í sjávarútvegi hafa ítrekað skipt sköpum. Með vaxandi fiskeldi hefur fjölbreytni í fiskútflutningi aukist enn frekar og þar með styrkt stoðir gjaldeyrisöflunar þjóðarbúsins.
